Skip to content

„Skuteczność systemu zarządzania jakością – z czym go porównać? – cz.1”

Beata Łuczak

W pierwszym artykule z cyklu o skuteczności systemu zarządzania jakością zastanowisz się nad tym, czy usunięcie słowa „skuteczność” ze zwrotu „skuteczność systemu zarządzania jakością” zmienia jego sens. Odbędziesz krótką podróż po normie ISO 9001, wyszukując wymagania, w których ulokowano ten zwrot. Poznasz ich treść. Sprawdzisz, do którego etapu cyklu PDCA się odnoszą i czy we wszystkich przypadkach chodzi o to samo.

Zacznę od dwóch przewrotnych pytań. Zapoznaj się z nimi. Wybierz odpowiedź i ustal stopień pewności, że wskazana odpowiedź jest właściwa.

Pytanie nr 1

Czy „skuteczność systemu zarządzania jakością” oznacza to samo, co „system zarządzania jakością”? 

Pomyśl i zaznacz właściwe

o TAK       o   NIE     

W jakim stopniu jesteś pewny/a swojej odpowiedzi: ……………..%     

Pytanie nr 2

Czy „skuteczność systemu zarządzania jakością” oznacza to samo, co „skuteczne procesy”?

Pomyśl i zaznacz właściwe

o TAK       o   NIE     

W jakim stopniu jesteś pewny/a swojej odpowiedzi: ……………..%     

Powyższe pytania wydają się zasadne.

Porównałam treści tego samego wymagania w różnych wydaniach normy ISO 9001 i znalazłam taką zamianę. Na rysunku 1 przedstawiam jeden z przykładów.

Rysunek 1 Porównanie treści wymagania dotyczącego procesów, z których składa się system zarządzania jakością, w normie ISO 9001 z 2000r. i 2008 r. z 2015

Źródło: opracowanie własne na podstawie Norma PN-EN ISO 9001:2000 „Systemy zarządzania jakością – Wymagania”, wrzesień 2001, Norma PN-EN ISO 9001:2008 „Systemy zarządzania jakością – Wymagania”, Warszawa 2009, Norma PN-EN ISO 9001:2015 „Systemy zarządzania jakością – Wymagania”, Warszawa 2016

Nasuwa się pytanie, czy usunięcie słowa „skuteczność” spowodowało tu zmianę przedmiotu, który należy doskonalić, czy nie?

Przeglądając aktualną normę ISO 9001:2015 nadal trafisz na wymagania, w których użyto zwrotu „skuteczność systemu zarządzania jakością” lub jego odmiany. I to w piętnastu miejscach. Na rysunku 2 przypisałam je do odpowiedniego etapu Cyklu PDCA (Planuj – Wykonaj – Sprawdź – Działaj)

Rysunek 2. Ulokowanie wymagań ISO 9001:2015 ze zwrotem „skuteczność systemu zarządzania jakością” w Cyklu PDCA

Źródło: opracowanie własne na podstawie Norma PN-EN ISO 9001:2015 „Systemy zarządzania jakością – Wymagania”, Warszawa 2016

Poniżej znajdziesz tytuły wymienionych wymagań ISO 9001:2015 oraz fragmenty tekstów ze zwrotem „skuteczność systemu zarządzania jakością” i jego odmianami:

0.3.3

Podejście oparte na ryzyku (patrz Rozdział A.4) jest istotne do osiągnięcia skutecznego systemu zarządzania jakością

Uwzględnianie zarówno ryzyk, jak i szans stanowi podstawę do zwiększenia skuteczności systemu zarządzania jakością, poprawy wyników oraz zapobiegania negatywnym efektom.

5             Przywództwo

5.1          Przywództwo i zaangażowanie

5.1.1      Postanowienia ogólne

Najwyższe kierownictwo powinno wykazywać przywództwo i zaangażowanie w odniesieniu do systemu zarządzania jakością poprzez:

a)            wzięcie odpowiedzialności za skuteczność systemu zarządzania jakością;

  • komunikowanie znaczenia skutecznego zarządzania jakością i zgodności z wymaganiami systemu zarządzania jakością;
  • angażowanie, kierowanie i wspieranie osób, które mają wpływ na skuteczność zarządzania jakością;

7             Wsparcie

7.1          Zasoby

7.1.2  Ludzie

Organizacja powinna określić i zapewnić osoby niezbędne do skutecznego wdrożenia systemu zarządzania jakością oraz funkcjonowania i nadzorowania swoich procesów.

7.2          Kompetencje

Organizacja powinna:

  1. określić niezbędne kompetencje osoby (osób) wykonującej(-ych) pod jej nadzorem prace mające wpływ na efekty działalności i skuteczność systemu zarządzania jakością;

7.3          Świadomość

Organizacja powinna zapewnić, aby osoby pracujące pod nadzorem organizacji były świadome:

c) swojego wkładu w skuteczność systemu zarządzania jakością, w tym korzyści z doskonalenia efektów działania;

7.5          Udokumentowane informacje

  • Postanowienia ogólne

System zarządzania jakością w organizacji powinien zawierać:

b) udokumentowane informacje, określone przez organizację jako niezbędne dla skuteczności systemu zarządzania jakością.

9             Ocena efektów działania

9.1          Monitorowanie, pomiary, analiza i ocena

9.1.1      Postanowienia ogólne

Organizacja powinna ocenić efekty działania i skuteczność systemu zarządzania jakością.

  • Analiza i ocena

Organizacja powinna analizować i oceniać odpowiednie dane i informacje z monitorowania i pomiaru. Wyniki analizy powinny być wykorzystywane do oceny:

b) efektów działań i skuteczności systemu zarządzania jakością;

9.2          Audit wewnętrzny

9.2.1      Organizacja powinna przeprowadzać audity wewnętrzne w zaplanowanych odstępach czasu, w celu uzyskania informacji o tym, czy system zarządzania jakością:

b) jest skutecznie wdrożony i utrzymywany.

9.3          Przegląd zarządzania

9.3.1      Postanowienia ogólne

Najwyższe kierownictwo powinno przeprowadzać przegląd systemu zarządzania jakością organizacji w zaplanowanych odstępach czasu, w celu zapewnienia jego stałej przydatności, adekwatności i skuteczności

9.3.2      Dane wejściowe do przeglądu zarządzania

Przegląd zarządzania powinien być zaplanowany i przeprowadzony z uwzględnieniem: …

c) informacji dotyczących funkcjonowania i skuteczności systemu zarządzania jakością, w tym o trendach…

10           Doskonalenie

10.1       Postanowienia ogólne

Organizacja powinna określić i wybrać możliwości doskonalenia oraz wdrożyć wszelkie niezbędne działania mające na celu spełnienie wymagań klienta i zwiększenie zadowolenia klienta.

Takie działania powinny obejmować:

c) doskonalenie funkcjonowania i skuteczności systemu zarządzania jakością.

10.3       Ciągłe doskonalenie

Organizacja powinna ciągle doskonalić przydatność, adekwatność i skuteczność systemu zarządzania jakością.

Jeśli ten zwrot „skuteczność systemu zarządzania jakością” występuje w tak różnych wymaganiach ISO 9001 i odnosi się do różnych etapów Cyklu PDCA, które mają odmienne funkcje, to czy w każdym przypadku chodzi o to samo?

Tak. W każdym przypadku chodzi o to samo. Na rysunku 3 przedstawiłam powiązania pomiędzy kilkoma wymaganiami zawierającymi omawiany zwrot, tj. p. 5.1.1a, 9.3.1 i 9.3.2 oraz p. 10.3.

PLAN:

Według  p. 5.1.1a członek najwyższego kierownictwa firmy ma wziąć odpowiedzialność za skuteczność systemu zarządzania jakością. Przyjmuje tę odpowiedzialność i ustala sposób jej osiągnięcia

WYKONAJ:

Zleca do realizacji wyznaczonym pracownikom.

SPRAWDŹ:

Następnie zgodnie z p. 9.3.1 uczestniczy w przeglądzie zarządzania, którym powinien być zainteresowany, ponieważ na podstawie p. 9.3.2 dowie się, czy udało się osiągnąć w analizowanym okresie skuteczność systemu zarządzania jakością, za którą wziął odpowiedzialność. Na koniec przeglądu zarządzania decyduje o możliwościach doskonalenia skuteczności systemu zarządzania jakością

DZIAŁAJ

Zatwierdza do realizacji działania doskonalące skuteczność systemu zarządzania jakością

PLAN kolejnego CYKLU PDCA:

Członek najwyższego kierownictwa bierze na siebie odpowiedzialność za skuteczność systemu zarządzania jakością na następny okres…

Źródło: opracowanie własne na podstawie Norma PN-EN ISO 9001:2015 „Systemy zarządzania jakością – Wymagania”, Warszawa 2016

Zastanów się nad tym, kto w Twojej Firmie spełnia poszczególne wymagania normy ISO 9001 ze zwrotem „skuteczność systemu zarządzania jakością”. Sprawdź, czy dla wszystkich wybranych osób  ten zwrot oznacza dokładnie to samo.

W następnym artykule dowiesz się, czym jest skuteczność systemu zarządzania jakością.